Jaka talerzówka najlepiej sprawdzi się po żniwach i przy uprawie ścierniska?

Wśród rolników utrzymuje się przekonanie, że po żniwach sprawdzi się dowolna talerzówka, a znaczenie ma tylko szerokość robocza. W praktyce talerzowanie pola po żniwach stawia maszynie konkretne wymagania, zależne od głębokości pracy, ilości resztek pożniwnych, rodzaju gleby i mocy ciągnika. Najlepiej sprawdza się brona talerzowa z talerzami 460-510 mm i dobranym wałem doprawiającym, a na cięższym, zadarnionym ściernisku, agregat talerzowy z redlicami. Poniższy przewodnik pokazuje, jak dopasować sprzęt do warunków po zbiorze.

Talerzowanie pola po żniwach a cel zabiegu

Talerzowanie pola tuż po zbiorze to płytka uprawa pożniwna na głębokość zwykle 5-12 cm. Jej zadaniem jest wymieszanie resztek pożniwnych z wierzchnią warstwą gleby, pobudzenie samosiewów oraz nasion chwastów do wschodów i przerwanie parowania wody. Im szybciej maszyna wejdzie w pole po kombajnie, tym łatwiej pracuje na wilgotnej jeszcze roli.

Cel zabiegu wyznacza wymaganą głębokość i intensywność cięcia, a więc też konstrukcję maszyny. W efekcie pytanie o to, jak talerzować pole, zaczyna się od oceny stanu ścierniska, a dopiero potem dotyczy samej techniki.

Jaką talerzówkę wybrać do ścierniska: kluczowe parametry

To, jaką talerzówkę wybrać, zależy od kilku parametrów technicznych, nie od nazwy producenta. Brona talerzowa dobrze dopasowana do warunków wchodzi w glebę równo i nie zostawia nieprzepracowanych pasów. Decyduje o tym zestaw cech, które warto rozważyć łącznie:

• szerokość robocza a moc ciągnika: im szersza maszyna, tym większe zapotrzebowanie mocy;
• średnica talerzy: 460 mm do lżejszej pracy pożniwnej, 510-560 mm do głębszego cięcia i większej masy słomy;
• liczba i rozmieszczenie talerzy: wpływają na przepustowość i odporność na zapychanie przy gęstych resztkach;
• wydajność w ha/h: dopasowana do areału gospodarstwa;
• typ zabezpieczenia talerzy: sprężynowe lub ślimakowe do typowych warunków, kołkowe na glebach kamienistych.

Maszyna zbyt szeroka dla ciągnika pracuje płycej i nierówno, a zbyt małe talerze nie poradzą sobie z dużą ilością słomy. W praktyce oznacza to, że wybór talerzówki jest kompromisem między wydajnością a realnymi możliwościami gospodarstwa.

Brona talerzowa a agregat ścierniskowy: dopasowanie do warunków

Przy lekkim, krótkim ściernisku wystarczy brona talerzowa, natomiast na cięższym, zadarnionym polu z dużą ilością słomy lepiej sprawdza się agregat ścierniskowy z redlicami. Wybór zależy od stanu pola oraz od tego, jaki zabieg zaplanowano w następnej kolejności.

W ofercie Dexwal ten podział widać w konkretnych maszynach. Brona talerzowa ŻUK o szerokości 1,0-2,4 m i zapotrzebowaniu mocy 20-120 KM sprawdza się na mniejszych i średnich areałach. Brona talerzowa MAMUT o szerokości do 4 m i wydajności do 4,2 ha/h obsługuje duże powierzchnie, również w wersji z wózkiem transportowym.

Gdy ściernisko jest krótkie, a pole ma być przygotowane pod siew, dobrze pracuje agregat talerzowy TUR. Do głębszej uprawy ścierniska z redlicami przeznaczony jest agregat ścierniskowy GRUNT. Wybór typu maszyny wynika więc ze stanu pola i kolejnego kroku agrotechnicznego, nie z ceny katalogowej.

Wał do talerzówki a rodzaj i wilgotność gleby

Wał do talerzówki doprawia glebę za talerzami: kruszy bryły, wyrównuje powierzchnię i zagęszcza ją pasowo, ograniczając parowanie wody. Jego dobór wpływa na efekt końcowy w stopniu porównywalnym z samymi talerzami. Rodzaj wału warto dopasować do gleby i jej wilgotności:

• wał Packera: uniwersalny, do gleb wilgotnych, kamienistych i z dużą masą organiczną;
• wał rurowy: mocno kruszący, do gleb suchych i ilastych;
• wał strunowy oraz strunowy ząbkowany: do gleb lekkich i średnich, kruszy i wyrównuje wierzchnią warstwę;
• wał daszkowy: do gleb brylastych, poprawia podsiąkanie;
• wał typu U i T: do gleb ciężkich, wilgotnych oraz do uprawy przedsiewnej.

Właściwie dobrany wał decyduje o tym, czy pole po przejeździe jest gotowe do kolejnego zabiegu. Pełny przegląd typów zawiera zestawienie dostępnych wałów. W efekcie talerze i wał należy traktować jako jeden układ roboczy, a nie dwa osobne elementy.

Podsumowanie

Nie istnieje jedna najlepsza talerzówka po żniwach, jest natomiast maszyna dopasowana do głębokości ścierniska, ilości resztek, rodzaju gleby i mocy ciągnika. Trafny dobór talerzy oraz wału przekłada się na równe wschody samosiewów, oszczędność wody i tańszą uprawę przedsiewną w kolejnym kroku. Przy kompletowaniu i konfiguracji maszyny, od średnicy talerzy po typ wału i zabezpieczenia, warto skorzystać z oferty firmy Dexwal, która produkuje brony i agregaty talerzowe w kilku wariantach roboczych.

FAQ